ಸಂಸಾರಿ ಬಾಹ್ಯದೊಳಗಾಂತರ್ಯದಿ ವಿರಾಗಿ (136)

ಸಂಸಾರಿ ಬಾಹ್ಯದೊಳಗಾಂತರ್ಯದಿ ವಿರಾಗಿ |
ಹಂಸೆ ಜೀವನದ ಪಾಲ್ನೀರ ಭೇದದಲಿ ||
ಪಾಂಸು ಮಾತ್ರದಿ ಸಕಲ ವಿಶ್ವಸಂದರ್ಶಿ(ಸುವ) |
ಅಂಶದಲಿ ಪೂರ್ಣದೃಶಿ - ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೧೩೬)

(ಬಾಹ್ಯದೊಳಗೆ+ಆಂತರ್ಯದಿ)

’ಹಂಸೆ ಜೀವನದ ಪಾಲ್ನೀರಭೇದದಲಿ’ ಹಾಲು ನೀರನ್ನು ಬೆರೆಸಿಟ್ಟರೆ ಹಂಸಪಕ್ಷಿ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿದು ನೀರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದಂತೆ. ಇದು ಹಂಸಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯ.

ಅವನು ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಗೃಹಸ್ಥನಾದರೂ ಒಳಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅವನು ವಿರಕ್ತ. ಹಾಲು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಒಂದು ಹಂಸಪಕ್ಷಿಯು ಹೇಗೆ ಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಕುಡಿಯುತ್ತದೋ, (ಹಂಸಕ್ಷೀರನ್ಯಾಯದಂತೆ) ಅವನು ಆ ರೀತಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಧೂಳು ಕಣ(ಪಾಂಸು)ದಿಂದ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗದಿಂದ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ (ಪೂರ್ಣದೃಶಿ).