ಅಕ್ಷಯಾಖಂಡ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ವಸ್ತುವೋ ಶಿವನು (36)

ಅಕ್ಷಯಾಖಂಡ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ವಸ್ತುವೋ ಶಿವನು |
ಶಿಕ್ಷೇರಕ್ಷೇಗಳವನ ಲಕ್ಷಣವೇನಿಪ್ಪಾ ||
ವಿಕ್ಷೆಪಮುಂ ಬ್ರಹ್ಮನಾಟಕ ಭ್ರಮೆಯಂಶ |
ಸಾಕ್ಷಿಮಾತ್ರನೋ ಶಿವನು - ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೩೬)

(ಅಕ್ಷಯ+ಅಖಂಡ) (ಶಿಕ್ಷೇರಕ್ಷೇಗಳು+ಅವನ) (ಲಕ್ಷಣ+ಏನಿಪ್ಪ+ಆ) (ಭ್ರಮೆಯ+ಅಂಶ)

 ನಾಶವಾಗದಂತಹ(ಅಕ್ಷಯ), ಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ (ಅಖಂಡ) ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಮಲದ ಏಲೇಯಂತೇ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಅಂಟಿಕೋಳ್ಳದೇ, ಅನಾಸಕ್ತನಾಗಿರುವ ವಸ್ತು (ನಿರ್ಲಿಪ್ತ) ಪರಮಾತ್ಮ. ದುಷ್ಟರನ್ನು ಶಿಕ್ಷೇಗೇ ಗುರಿಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅವನ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನ್ನಿಸುವ ವಿವಿಧಕಾರ್ಯ(ವಿಕ್ಷೆಪಮುಂ)ಗಳು ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೇಯುತ್ತಿರುವ ಭ್ರಾಂತಿ(ಭ್ರಮೇ)ಯ ಓಂದು ಭಾಗ (ಅಂಶ). ಪರಮಾತ್ಮನಾದರೊ ಇದಕ್ಕೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಮಾತ್ರ.

ಇರುವೊಂದು ಮೆರೆವೊಂದು ಅರಿವೊಂದು ಮೂರನುಂ (35)

ಇರುವೊಂದು ಮೆರೆವೊಂದು ಅರಿವೊಂದು ಮೂರನುಂ |
ಪೊರುವೊಂದು ಪರಿಕಿಸಿದರರ್ಥವಂ ಮರುಳೆ ||
ಇರುವುದದು ಸತ್ಯ ಮೆರೆವುದು ಲೋಕ ಅರಿವಾತ್ಮ |
ವೊರುವುದೇ ಬ್ರಹ್ಮವನು -ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೩೫)

 (ಇರುವು+ಒಂದು)(ಮೆರೆವು+ಒಂದು)(ಅರಿವು+ಒಂದು)(ಪೊರು+ಒಂದು)(ಪರಿಕಿಸು+ಇದರ+ಅರ್ಥವನು)
(ಇರುವುದು+ಅದು)(ಅರಿವು+ಆತ್ಮ)

 ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು ಒಂದು, ಎದ್ದುತೋರುವ ಚೈತನ್ಯವಿನ್ನೊಂದು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತೊಂದು. ಈ ಮೂರನ್ನು ಹೊರುವುದು ಒಂದಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸು. ಓ ದಡ್ಡ! ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಇರುವುದೇ ಸತ್ಯ. ಎದ್ದು ತೋರುವ ಚೈತನ್ಯವೇ ಈ ಪ್ರಪಂಚ. ಅರಿವು ಆತ್ಮ. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಹೊರುವುದೇ ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ.

ಸದಸದ್ವಿವೇಕ ವೈಶದ್ಯವಂ ನೀಡುವ (34)

ಸದಸದ್ವಿವೇಕ ವೈಶದ್ಯವಂ ನೀಡುವ |
ಚಿದನಂತರೂಪಿ ಭಕ್ತರ‍್ಗೆ ಸರ್ವರೊಳಂ ||
ಹೃದಯ ಪದ್ಮಾವಾಸ ಲೀಲಾಪ್ತನಾ ಶಿವನ |
ಪದವ ನೀಂ ಪಿಡಿ ಬಿಡದೆ - ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೩೪)

(ಸದಸತ್+ವಿವೇಕ)

ಒಳ್ಳೆಯದು ಯಾವುದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಯಾವುದು ಎಂಬುದು ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತ ವಿವೇಚನೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ(ವೈಶದ್ಯ)ತೆಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಅವನ ಭಕ್ತರು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ(ಸರ್ವರೊಳಂ) ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯ ಕಮಲ(ಪದ್ಮ)ದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ (ಆವಾಸ) ಲೀಲಾಪ್ರಿಯನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪಾದಾರವಿಂದವನ್ನು ನೀನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೋ.

ಲೀನಮುಂ ವಿಶದಮುಂ ಸಕ್ಕರೆಯು ನೀರಿನೊಳು (33)

ಲೀನಮುಂ ವಿಶದಮುಂ ಸಕ್ಕರೆಯು ನೀರಿನೊಳು |
ಪಾನಕಂ ಬಾಯ್ಗೆ ಸವಿ ಕಣ್ಗೆಕೈಗಿರದು ||
ನೀನಂತು ವಿಶ್ವಜೀವನಕಾಗು ಸನ್ಮಿತ್ರ |
ನೀನಾಗು ನಾನಿರದೆ - ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೩೩)

 (ನೀನ್+ಅಂತು)(ವಿಶ್ವಜೀವನಕೆ+ಆಗು)(ನೀನ್+ಆಗು)(ನಾನ್+ಇರದೆ)

 ಸಕ್ಕರೆಯು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ(ಲೀನ)ಹೋದರೂ ಸಹ ಅದು ಪಾನಕವಾಗಿ ಅದರ ರುಚಿಯು ಬಾಯಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ(ವಿಶದ)ವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೈಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ರೀತಿ ನೀನೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಬಾಳು. ನಾನು ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವಿರದೆ ಬಾಳು.

ಅವ್ಯಕ್ತ ಸತ್ತು ತಾಂ ವ್ಯಕ್ತವಹೆನೆನೆ ಚಿತ್ತು (32)

ಅವ್ಯಕ್ತ ಸತ್ತು ತಾಂ ವ್ಯಕ್ತವಹೆನೆನೆ ಚಿತ್ತು |
ಅವ್ಯಾಜದಿಂ ಚಿತ್ತು ಲೀಲಿಸೆ ಜಗತ್ತು ||
ಸುವ್ಯಕ್ತ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಮೆ ಸಕಲ ಜಗತ್ತು |
ಸೇವ್ಯವದು ಸರ್ವರ್ಗೆ - ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೩೨)

 (ವ್ಯಕ್ತ+ಅಹೆನ್+ನೆ)(ಸೇವ್ಯವು+ಅದು)

ಅಸ್ಪಷ್ಟ (ಅವ್ಯಕ್ತ)ವಾಗಿರುವ ಸತ್ತ್ವ(ಸತ್ತು)ವು ತಾನೇ ಸ್ಪಷ್ಟ(ವ್ಯಕ್ತ)ವಾಗಿರುವೆನೆಂದರೆ ಅದು ಚೈತನ್ಯ (ಚಿತ್ತು)ವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೈತನ್ಯವು ಸಹಜವಾಗಿ (ಅವ್ಯಾಜದಿಂ) ಆಟವಾಡಿದರೆ ಅದೇ ಈ ಪ್ರಪಂಚ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವ (ಸುವ್ಯಕ್ತ), ಇರುವಿಕೆ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆನಂದಗಳು ಸೇರಿದ ಪರಮಾತ್ಮನೇ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ) ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ (ಸಕಲ) ಜಗತ್ತು. ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡಲು ಅರ್ಹನಾದವನು (ಸೇವ್ಯ).

ಲೀಲೆಗೆಂದೀಜಗವ ರಚಿಸಿ ಲೀಲೆಗೆ ತಾನೆ (31)

ಲೀಲೆಗೆಂದೀಜಗವ ರಚಿಸಿ ಲೀಲೆಗೆ ತಾನೆ |
ಮೂಲಾದಿಯೆನಿಪವೋಲ್ ನಾಮರೂಪಗಳ ||
ಚೀಲಂಗಳೊಳ್ಗವಿತು ಜಗವ ವೀಕ್ಷಿಸುತಿರ‍್ಪ |
ಪಾಲಕನ ನೆನೆ ಮಣಿದು - ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೩೧)

(ಲೀಲೆಗೆ+ಎಂದು+ಈ+ಜಗವ)(ಮೂಲ+ಆದಿ+ಎನಿಪವೋಲ್)(ಚೀಲಂಗಳ+ಒಳ್ಗೆ+ಅವಿತು)(ವೀಕ್ಷಿಸುತ+ಇರ‍್ಪ)

ಆಟವಾಡುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಈ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಆ ಆಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಹುಟ್ಟು (ಮೂಲ) ಮತ್ತು ಮೊದಲು (ಆದಿ) ಎನ್ನಿಸುವಂತೆ, ಹಲವಾರು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಈ ದೇಹಗಳೆಂಬ ಚೀಲಗಳ ಒಳಗೆ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟು (ಅವಿತು)ಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ (ವೀಕ್ಷಿಸುತ+ಇರ‍್ಪ), ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿರುವ (ಪಾಲಕನ) ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡು ನಮಸ್ಕರಿಸು.

ಪ್ರಕಟರಂಗದೊಳಾರು ನಿಜ ಬಾಲರನು ವಿವಿಧ (30)

ಪ್ರಕಟರಂಗದೊಳಾರು ನಿಜ ಬಾಲರನು ವಿವಿಧ |
ವಿಕಲ ಪಾತ್ರದ ನಟನೆಯಾಡುವುದ ನೋಡಿ ||
ಸಕಲ ತಾನಿರುತ ಗೂಢದಲಿ ನಲಿಯುತ್ತಲಿಹ |
ವಿಕಟರಸಿಕಂಗೆ ನಮೊ -ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೩೦)

(ಪ್ರಕಟರಂಗದ+ಒಳು+ಆರು)(ನಟನೆ+ಆಡುವುದ)(ತಾನ್+ಇರುತ)(ನಲಿಯುತ್ತಲ್+ಇಹ)

ಈ ಪ್ರಪಂಚ ಒಂದು ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸ್ಥಳ. ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ನಾಟಕರಂಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳ ವಿಧವಿಧವಾದ ಅಪೂರ್ಣವಾದ (ವಿಕಲ) ಪಾತ್ರಗಳ ನಟನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ತಾನು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ರಹಸ್ಯವಾಗಿರುತ್ತ ಆನಂದದಿಂದಿರುವ, ವ್ಯಂಗದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ರಸಿಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ (ನಮೋ).

ಜಾಗರೂಕತೆ ಸಹನೆ ಸದಸದ್ವಿವೇಕಮೀ (29)

ಜಾಗರೂಕತೆ ಸಹನೆ ಸದಸದ್ವಿವೇಕಮೀ |
ತ್ರೈಗುಣ್ಯ ನೀಗುವುದು ಬಹು ಕಷ್ಟಗಳನು ||
ಆಗದೊಡೆ ದೈವಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗು ಶರಣೆಂದು |
ಬಾಗು ತಲೆಯನು ನಗುತ - ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೨೯)

(ಸತ್+ಆಸತ್+ವಿವೇಕಂ+ಈ) (ಶರಣು+ಎಂದು)

ಸದಾ ಜಾಗರೂಕನಾಗಿ ಎಚ್ಚರತಪ್ಪದಿರುವುದು, ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹನೆಯಿಂದ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಒಳಿತು ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎನ್ನುವ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬೆಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಈ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ಸ್ವಭಾವ(ತ್ರೈಗುಣ್ಯ)ಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ನಾವು ನಮ್ಮ ಬಹುತೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಲೂ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ ಆಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆ ದೈವಕ್ಕೆ ತಲೆಬಗ್ಗಿಸಿ ಮೊರೆಹೋಗು. ನಗುತ್ತಾ ತಲೆಯನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸು.


 ಇಲ್ಲಿ ಮೊರೆಹೋಗು ಎಂದರೆ ನಿನ್ನಿಂದಾಗದ ಕೆಲಸವನ್ನು ದೇವರಲ್ಲಿ ಬೇಡು ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. ನಿನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ವಿಫಲವಾಗಿ ಕಷ್ಟವು ನಿವಾರಣೆ ಆಗದಿದ್ದಾಗ, ’ನೋವ ನೀಂ ಪಡುವದೇ ದೈವೇಚ್ಛೆ’ ಎಂದುಕೊಂಡು ಆ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ನಗುತ್ತಾ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಶರಣುಹೋಗು.

ಶ್ರೀಮಂತನಾರ್ ತನ್ನ ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯ ವಿಭವ (28)

ಶ್ರೀಮಂತನಾರ್ ತನ್ನ ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯ ವಿಭವ |
ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ನೋಡಿ ಸಂತಸಿಸಲೆಂದೀ |
ಭೂಮ್ಯಾದಿಯಿಂ ಜಗದ್ದರ್ಪಣವ ರಚಿಸಿಹನೊ |
ಆ ಮಹಾತ್ಮಂಗೆ ನಮೊ - ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೨೮)

(ಶ್ರೀಮಂತನ್+ಆರ್)(ಸಂತಸಿಸಲ್+ಎಂದು+ಈ)(ಭೂಮಿ+ಅದಿಯಿಂ)(ಜಗತ್+ದರ್ಪಣವ)


 ಯಾವ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತನು, ತನ್ನ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ವೈಭವ(ವಿಭವ)ಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೆಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತೋಷಿಸಲೆಂದು (ಸಂತಸಿಸಲೆಂದು) ಈ ಭೂಮಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಈ ಪ್ರಪಂಚವೆಂಬ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು (ದರ್ಪಣ) ನಿರ್ಮಿಸಿದನೋ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಜಗಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣಂ ಪ್ರೇರಣಂ ಧಾರಣಂ (27)

ಜಗಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣಂ ಪ್ರೇರಣಂ ಧಾರಣಂ |
ಭಗವಂತನೆಂಬೊಂದದೇನೊ ಇಹುದಲ್ತೆ ||
ಬಗೆವ ನಾಮದರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಗೂಢಮದು |
ಮುಗಿವ ಕೈಗಳನದಕೆ - ಮರುಳ ಮುನಿಯ || (೨೭)

(ಭಗವಂತನ್+ಎಂಬ+ಒಂದು+ಅದು+ಏನೊ) (ಇಹುದು+ಅಲ್ತೆ) (ನಾಂ+ಅದರ) (ಗೂಢಂ+ಅದು)(ಕೈಗಳನ್+ಅದಕೆ)


 ಈ ಪ್ರಪಂಚವು ಹುಟ್ಟಿ, ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕರ್ತ, ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿಭಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದಕನು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನಡೆಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ (ಧಾರಣಂ) ಭಗವಂತನೆಂಬ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವಸ್ತು ಇದೆ ತಾನೆ ! ನಾವು ಅದರ ಈ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ(ಬಗೆವ)ದರೆ ಅದು ರಹಸ್ಯ(ಗೂಢ)ವಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಆ ರಹಸ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈ ಮುಗಿಯೋಣ.